De gek als medemens. Hoe we onszelf in de waanzin leren kennen

Maarten van Buuren schreef een boek over nauwe band tussen de existentialistische filosofie en het werk van Ludwig Binswanger, een belangrijke grondlegger van de psychiatrie. Als we echt willen weten wie we zijn, moeten we volgens Van Buuren beter naar de waanzin kijken.

‘Binswangers visie op waanzin heeft verregaande consequenties voor de manier waarop we ons tot waanzin verhouden. Als de gekken niet wezenlijk van ons verschillen, betekent het dat onze eigen wereld in hun krankzinnige werelden weerspiegeld wordt. Ik schrik daar niet van. Integendeel.’

Wat maakt ons mens? Dit is een van de grote vragen van de filosofie. Volgens Maarten van Buuren is het antwoord te vinden in de waanzin. Als een lachspiegel toont de waanzin wat er gebeurt als de fundamenten onder het menszijn wegvallen. In De gek als medemens laat Van Buuren ons uitgebreid in deze spiegel kijken. Hij doet dat aan de hand van casestudies uit het werk van de Zwitserse psychiater Ludwig Binswanger, waarin patiënten en hun behandelingen worden beschreven. Wat de mens tot mens maakt blijkt op die momenten dat zijn wereld vorm en samenhang verliest, hij uit het vangnet van zijn sociale contacten valt en zichzelf kwijtraakt.

De fascinatie van Maarten van Buuren voor de existentiële psychoanalyse van Ludwig Binswanger komt voort uit zijn eigen ervaring. In Kikker gaat fietsen! (2008) beschrijft hij hoe zijn leven ontspoorde toen hij in een depressie raakte. Hij wist zijn bestaan weer op de rails te krijgen dankzij een combinatie van pillen, praten en fietsen, maar veel vragen bleven onbeantwoord. In De gek als medemens, een filosofische verdieping van Kikker gaat fietsen!, onderzoekt Van Buuren het verband tussen waanzin en existentie en de manier waarop deze begrippen elkaar wederzijds definiëren.

Maarten van Buuren (1948) is emeritus-hoogleraar Franse letterkunde aan de Universiteit Utrecht. Hij publiceerde onder meer De innerlijke ervaring, Kikker gaat fietsen! en meerdere boeken over Spinoza. Zijn voorlaatste boek is Quantum, de oerknal en God. Filosofische perspec-tieven op de quantummechanica.

Maarten van Buuren | De gek als medemens | paperback met flappen | 184 pagina’s | €19,99 | Verschijnt: 5 april | ISBN: 97890 477 14 484 | Neem voor meer informatie contact op met Jochem Salemink | 010 206 29 29 | 06 48 18 37 21 | jochem@lemniscaat.nl